Ο άνθρωπος που φωτογράφιζε το χωριό

Μια φορά κι έναν καιρό, στο χωριό δεν υπήρχε ούτε μία φωτογραφία. Κανείς δεν ήξερε πώς έμοιαζε ο παππούς του όταν ήταν μικρός!

Τότε ήρθε ο κυρ Γιώργος ο Μαυρόπουλος με ένα παράξενο ξύλινο κουτί πάνω σε τρία ψηλά πόδια. «Σταθείτε ακίνητοι!» φώναζε, κι έσκυβε κάτω από ένα μαύρο πανί. Κλικ! Και να, η στιγμή έμενε για πάντα σε ένα χαρτάκι.

Όλο το χωριό ήθελε μια φωτογραφία. Οι γιαγιάδες φορούσαν τα καλά τους, οι παππούδες στρίβανε το μουστάκι. Χάρη στον κυρ Γιώργο, σήμερα μπορούμε να δούμε πώς ήταν το χωριό μας πριν από σχεδόν εκατό χρόνια!

Τη δεκαετία του 1930, η φωτογραφία ήταν ακόμα κάτι σπάνιο και σχεδόν μαγικό για την ελληνική επαρχία. Στον Άγιο Αθανάσιο, ο Γιώργος Μαυρόπουλος έγινε ο πρώτος φωτογράφος του χωριού: ένα επάγγελμα καινούργιο, που έφερνε τη νέα εποχή στα καλντερίμια.

Με τη μεγάλη φυσούνα στο ξύλινο τρίποδο, φωτογράφιζε γάμους, βαφτίσια, νεοσύλλεκτους πριν φύγουν για τη θητεία, οικογένειες που ήθελαν να στείλουν την εικόνα τους στους ξενιτεμένους. Κάθε λήψη ήταν γεγονός: η προετοιμασία κρατούσε ώρα, και η στάση έπρεπε να μείνει ακίνητη.

Οι φωτογραφίες που τράβηξε είναι σήμερα από τις πολυτιμότερες πηγές για το πώς έμοιαζε η ζωή στον τόπο μας: τα σπίτια με τις κεραμοσκεπές, οι φορεσιές, τα επαγγέλματα που χάθηκαν. Χωρίς τον φακό του, η μνήμη του χωριού θα ήταν φτωχότερη.

Σκέψου: ποιες σημερινές εικόνες του τόπου μας θα ήθελες να δουν οι μαθητές του 2126;

Στη φωτογραφία, τραβηγμένη στη δεκαετία του 1930, ο Γιώργος Μαυρόπουλος στήνει τη μηχανή του σε ένα καλντερίμι του Αγίου Αθανασίου. Είναι ο πρώτος φωτογράφος του χωριού, όπως καταγράφει το Λεύκωμα του Δήμου Δοξάτου (2008), και ένας από τους πρώτους επαγγελματίες της νέας εποχής που έφτασαν στην περιοχή στα χρόνια του μεσοπολέμου.

Η εμφάνιση επαγγελματία φωτογράφου σε έναν αγροτικό οικισμό της Δράμας εκείνη την εποχή δεν ήταν αυτονόητη. Η περιοχή είχε μόλις αρχίσει να σταθεροποιείται μετά τις μεγάλες αναταράξεις: τους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Α΄ Παγκόσμιο και την εγκατάσταση των προσφύγων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η φωτογραφία υπηρετούσε πρακτικές ανάγκες (ταυτότητες, έγγραφα, ενθύμια για τους μετανάστες) αλλά και τη βαθύτερη ανάγκη μιας κοινότητας να δει και να κρατήσει τον εαυτό της.

Η τεχνολογία του, μεγάλου φορμά μηχανή με φυσούνα σε ξύλινο τρίποδο, απαιτούσε γνώση χημείας, υπομονή και μαστοριά. Ο φωτογράφος ήταν ταυτόχρονα τεχνίτης, χημικός και τελετάρχης της στιγμής.

Τα καρέ που άφησε πίσω του ο Μαυρόπουλος και οι συνάδελφοί του, διάσπαρτα σήμερα στα οικογενειακά άλμπουμ των κατοίκων, αποτελούν τον πυρήνα αυτού του ψηφιακού αρχείου. Η ειρωνεία είναι γλυκιά: ο άνθρωπος που φωτογράφιζε τους πάντες, σώζεται σε ελάχιστες δικές του φωτογραφίες, όπως αυτή εδώ.